
Podczas kiedy zwierzęta kierują się na ogół wrodzonym instynktem, człowiek ma żyć rozumnie, to znaczy winien poznać reguły postępowania i świadomie oraz samodzielnie urządzić podług nich swe życie.
Zaprawienie uczuć młodzieży do tego, co piękne w życiu społecznym człowieka, co wzniosłe w przymiotach jego, między innymi, obudzenie i utrzymanie uczucia grzeczności — jest jednym z fundamentów wychowania, zwłaszcza że się spowinowaca z czwartym przykazaniem Boskim: „Czcij ojca twego i matkę twoją, abyś był długowiecznym na ziemi i dobrze ci się powodziło”.
Rewolucja kościelna XVI wieku, musiała oczywiście wycisnąć piętno na szkole. Postawiła też całkiem nowe zasady, nadała szkołom całkiem nowe piętno. W dydaktyce zostawiła czczy formalizm humanistyczny, ale w pedagogice wywołała zupełny przewrót.
1. Zabierając się do deklamacji, staraj się zrozumieć należycie treść i myśli główne utworu, który masz deklamować.
2. Rozważ sobie dobrze, na które słowa wypada położyć większy nacisk, co należy wypowiedzieć głosem podniesionym, co mówić spokojniej, co więcej z werwą.
