
Podczas kiedy zwierzęta kierują się na ogół wrodzonym instynktem, człowiek ma żyć rozumnie, to znaczy winien poznać reguły postępowania i świadomie oraz samodzielnie urządzić podług nich swe życie.
Główne zasady pedagogiki powinny by być nauką obowiązującą dla każdego człowieka, bo któż z nas, gdyby nawet nie mógł zostać ojcem, matką lub nauczycielem, może przejść drogę życia, nie zetknąwszy się na czas dłuższy lub krótszy z młodym pokoleniem, czy to bądź jako starszy brat, bądź jako siostra, czy jako krewny, opiekun lub przewodnik.
Słynny ten doktor Kościoła i filozof [św. Augustyn] skupił w jedno niemal wszystko, co pisali przed nim i współcześni z nim Ojcowie Kościoła, sięgnął także podobnie jak oni do doświadczenia starożytnych, ochrzcił — jak się wyrażają — Platona i doprowadził teorię pedagogii do naukowego rozkwitu.
Pierwszym staraniem nauczyciela prowadzącego ćwiczenia w wymawianiu, będzie wykształcenie słuchu. Rozwój głosu i artykulacji zależy przede wszystkim od ucha. Bez słuchu nie ma mowy i to do tego stopnia, że głuchota od urodzenia zawsze jest połączona z bezwzględną niemotą.
