Deklamacja

1. Zabierając się do deklamacji, staraj się zrozumieć należycie treść i myśli główne utworu, który masz deklamować.

2. Rozważ sobie dobrze, na które słowa wypada położyć większy nacisk, co należy wypowiedzieć głosem podniesionym, co mówić spokojniej, co więcej z werwą.

3. Ucz się głośno, wymawiając każde słowo wyraźnie i dobitnie, i naucz się doskonale na pamięć.

4. Deklamując mów wolno i głośno; wymawiaj każde słowo tak, aby słuchacze każdą głoskę dobrze słyszeli.

5. Strzeż się mówić zbyt miarowo tj. jak gdyby podług taktu.

6. Bacz także na to, aby nie mówić monotonnie tj. zawsze równym, tym samym głosem. Niech deklamacja będzie jędrna, żywa, tak iżby słuchaczy zajęła i sprawiła na nich jak najdodatniejsze wrażenie.

7. Staraj się uwydatnić ważniejsze szczegóły utworu głosem nieco podniesionym lub przez większy nacisk na słowa, w których zamyka się jakaś myśl wybitna.

8. Mów ze zrozumieniem i z uczuciem; staraj się w głosie i lekkim wyrazem twarzy uwydatnić uczucia, które poeta w słowach wyraził np. gniew, żal, boleść, litość, radość, pogardę itp.

9. Nie zniżaj głosu na końcu wiersza, gdy myśl, względnie zdanie, nie jest skończone; zrób przystanek — głos zniżając — dopiero tam, gdzie odnośny znak wskazuje, iż zdanie skończone.

10. Wygłaszając deklamację, stój swobodnie, a przy tym zupełnie spokojnie unikając wszelkich gestów i ruchów.

Źródło: Ks. Mieczysław Brodowski „Kwiaty i kłosy z niwy ojczystej” – zbiór utworów do deklamacyi, 1909 r. Książka zawiera piękne wiersze do nauczenia się na pamięć.

Obraz: George Goodwin Kilburne „Lekcja” 1892